Firmanıza özel yazdırdığınız stok programı, müşteri portalı, randevu ekranı ya da e-fatura entegrasyonu büyük ihtimalle bir yazılım altyapısının üzerinde çalışıyor. Bu altyapılardan en yaygınlarından biri Microsoft'un .NET platformu. Microsoft, .NET 8 ve .NET 9 sürümlerinin desteğini 10 Kasım 2026'da sonlandırıyor. Yani iki haftadan kısa bir süre sonra bu sürümler için güvenlik düzeltmesi ve teknik destek verilmeyecek. Uygulamanız çalışmaya devam edecek; ancak bundan sonra bulunacak açıklar kapatılmayacak.
Ne değişiyor?
.NET sürümleri iki farklı destek takvimiyle yayımlanıyor. Uzun süreli destek (LTS) sürümleri üç yıl, standart süreli destek (STS) sürümleri ise iki yıl boyunca ücretsiz güncelleme alıyor. Kasım 2023'te çıkan .NET 8 bir LTS sürümüydü ve üç yıllık süresini dolduruyor. Kasım 2024'te çıkan .NET 9 ise STS sürümü; Microsoft bu sürümün süresini uzatarak bitiş tarihini .NET 8 ile aynı güne çekti. Sonuç olarak iki sürüm aynı gün emekliye ayrılıyor.
Microsoft'un açıklamasına göre 10 Kasım bir "Patch Tuesday" yani aylık güncelleme günü. Bilinen kritik bir sorun varsa iki sürüm de o gün son bir güncelleme alabilir. Sonrasında ise yeni güvenlik yaması yayımlanmayacak.
Uygulamam duracak mı?
Hayır. .NET 8 ya da .NET 9 ile geliştirilmiş uygulamalar 10 Kasım'dan sonra da açılmaya, sipariş almaya, rapor üretmeye devam edecek. Sorun görünmez tarafta: İnternete açık bir web sitesi, API ya da müşteri paneli desteği bitmiş bir altyapıda çalışırsa, ileride ortaya çıkacak her güvenlik açığı kalıcı olarak açık kalır. Kişisel veri işleyen sistemlerde bu durum, KVKK kapsamındaki "gerekli teknik tedbirleri alma" yükümlülüğü açısından da zayıf bir nokta oluşturur.
Ayrıca birçok bulut sağlayıcısı, izleme aracı ve üçüncü taraf kütüphane, Microsoft'un destek takvimini takip ederek eski sürümler için kendi desteğini de kesiyor. Yani bugün sorunsuz çalışan bir uygulama, kullandığı bir bileşen güncellendiğinde beklenmedik biçimde uyumsuz hâle gelebilir.
Önerilen yol: .NET 10
Microsoft'un önerdiği hedef, Kasım 2025'te yayımlanan ve 14 Kasım 2028'e kadar desteklenecek LTS sürümü .NET 10. Teknik tarafta geçişin ilk adımı, proje dosyasındaki hedef sürümü net10.0 olarak değiştirmek ve hem geliştirme hem de sunucu ortamına .NET 10'u kurmak. Ancak gerçek hayatta iş bu kadar basit değil: Kullanılan paketlerin yeni sürüme uygun olması, sürümler arası davranış değişikliklerinin (breaking changes) test edilmesi ve canlı ortama planlı geçilmesi gerekiyor.
Uygulamayı siz geliştirmediyseniz, Microsoft'un tavsiyesi de net: Yazılımı sağlayan firmaya ya da geliştiriciye ulaşıp .NET 10 hedefli bir sürüm isteyin.
Hangi sürümü kullandığımı nasıl anlarım?
Sunucuya erişiminiz varsa komut satırında dotnet --list-runtimes komutu, kurulu çalışma zamanlarını listeler. Listede 8.0 veya 9.0 ile başlayan satırlar görüyorsanız, bu sürümlere bağlı bir uygulamanız olabilir. Kaynak koduna erişiminiz varsa proje dosyasındaki TargetFramework değerine bakmak yeterli. Eski ".NET Framework 4.x" ile yazılmış uygulamalar farklı bir ürün ailesine ve farklı bir destek takvimine bağlıdır; bu duyuru onları kapsamıyor.
İşletmeler için kontrol listesi
- Envanter çıkarın: Şirkette kullanılan tüm özel yazılımları, web sitelerini, API'leri ve arka planda çalışan servisleri listeleyin.
- Sürümü tespit edin: Her biri için hangi .NET sürümünün kullanıldığını öğrenin; tedarikçiden yazılı bilgi isteyin.
- Önceliklendirin: İnternete açık olan, ödeme ya da kişisel veri işleyen sistemleri listenin en başına alın.
- Test ortamında deneyin: Geçişi önce canlı sistemin bir kopyasında yapın, kritik iş akışlarını tek tek doğrulayın.
- Yedek ve geri dönüş planı hazırlayın: Canlıya geçmeden önce uygulama ve veritabanı yedeği alın, sorun çıkarsa nasıl geri dönüleceğini belirleyin.
- Geçici önlem alın: Geçiş tarihe yetişmeyecekse, sistemi güvenlik duvarı arkasına alın, erişimi kısıtlayın ve kayıtları yakından izleyin.
ZYON olarak kendi geliştirdiğimiz ürünlerin yanı sıra başka ekiplerce yazılmış .NET uygulamalarını da inceliyor, sürüm yükseltmesini test ortamında doğrulayıp kesintisiz biçimde canlıya alıyoruz. Özel yazılımınızın geleceğini birlikte planlamak için Yazılım Geliştirme hizmetimize, sunucu ve güvenlik tarafı için Bilgi Teknolojileri sayfamıza göz atabilir ya da bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Kaynaklar